Bronchodilatoren

• Kortwerkende bronchodilatoren (bèta2-agonisten en/of anticholinergica) worden gestart. Indien een behandeling reeds lopende is, moet de dosis verhoogd worden. Toediening via inhalatie is te verkiezen.
   

Corticosteroïden

• Er is evidentie dat in geval van exacerbatie systemische toediening van corticosteroïden zinvol is. Corticosteroïden worden gewoonlijk oraal toegediend, bv. methylprednisolon 30 mg (MEDROL®) per dag gedurende één week. Ze moeten normaal niet langer dan 2 weken worden verder gezet. Bij ernstiger exacerbaties kunnen corticosteroïden in hospitaalmilieu eerst parenteraal worden toegediend.
   

Antibiotica

• Antibiotica dienen alleen ingezet te worden wanneer vermoed wordt dat een bacteriële infectie de

  oorzaak is van de exacerbatie. Het is echter niet mogelijk om klinisch een onderscheid te maken tussen een niet-infectieuze, een virale of een bacteriële etiologie. Een aanwijzing voor een bacteriële infectie is de aanwezigheid van koorts. De kleur van het sputum geeft geen zekerheid of het gaat om een bacteriële infectie. Antibiotica mogen alleen gegeven worden in bepaalde risicosituaties:
   

  • exacerbatie met ernstige dyspnoe
  • exacerbatie bij patiënten met matig ernstige tot ernstige COPD
  • exacerbatie die na 4 dagen niet verbetert ondanks optimalisatie van de bronchodilaterende behandeling
     

  De belangrijkste kiemen verantwoordelijk voor een bacteriële exacerbatie zijn Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae en Moraxella catarrhalis. Er wordt bijna steeds gestart met een empirische behandeling die rekening houdt met lokale gevoeligheidspatronen. Een sputumkweek is enkel nodig indien de initiële behandeling onvoldoende effect heeft.
   

Welk antibioticum wordt voorgeschreven bij acute exacerbatie van COPD ?

• Amoxicilline in hoge dosis (2 à 3 g per dag in 3 giften) blijft de eerste keuze.
• De associatie amoxicilline + clavulaanzuur is geen eerste keuze. Wanneer er na 48 uur behandeling met amoxicilline geen verbetering optreedt, kunnen de eerste en de laatste dagdoses van amoxicilline vervangen worden door een dosis amoxicilline + clavulaanzuur (500 mg/125 mg per gift).
• In geval van IgE-gemedieerde allergie aan bètalactamantibiotica (Quincke oedeem, anafylactische shock, veralgemeende urticaria) kan toediening van de nieuwere chinolonen levofloxacine of moxifloxacine overwogen worden. De oudere chinolonen zijn niet voldoende actief tegen pneumokokken.
• Co-trimoxazol, tetracyclines en macroliden die klassiek werden voorgesteld als alternatief wanneer bètalactamantibiotica gecontra-indiceerd zijn, worden niet meer aanbevolen gezien de hoge graad van resistentie bij pneumokokken.
  
  Meestal wordt bij een acute exacerbatie van COPD de antibacteriële behandeling gedurende 8 dagen verder gezet.