Herscreening (opstoot)

Bepaling van de vetvrije massa

Daarnaast kan de lichaamsamenstelling worden bepaald om de vetvrije massa (VVM) (in het Engels ‘lean body mass’ (LBM), of ‘fat-free mass’ (FFM)) te schatten. Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van huidplooimeting, bio-elektrische impedantieanalyse (BIA) of van DEXA-scans. Meting van huidplooien is eenvoudig maar onderhevig aan grote interindividuele spreiding. Meting van de BIA is eenvoudig, patiëntvriendelijk en snel, en kent een voldoende grote reproduceerbaarheid voor screening.70,71 Een DEXA-scan is betrouwbaar maar kostbaar en gaat gepaard met stralenbelasting. Deze methode maakt het echter wel mogelijk om de totale vetvrije massa te scheiden van de VVM van de extremiteiten. Inzet van deze diagnostische methoden is ook mogelijk om de effectiviteit van een interventie te beoordelen. Belangrijk is hier echter op te merken dat monitoring van de effectiviteit van interventies niet alleen dient te geschieden op basis van de lichaamsamenstelling maar ook op basis van functionele veranderingen en veranderingen in de kwaliteit van leven. Mate van bewijs: D Het meten van de vetvrije massa ten behoeve van screening geschiedt bij voorkeur met de bio-elektrische impedantiemethode.

BMI bepaling

Bepaling van het lichaamsgewicht alleen is onvoldoende om voorspellingen te kunnen doen met betrekking tot morbiditeit en mortaliteit bij COPD. Men dient het lichaamsgewicht daarvoor te normaliseren voor de lengte. Door middel van de Body Mass Index, gedefinieerd als het lichaamsgewicht in kilogrammen gedeeld door het kwadraat van de lichaamslengte in meters (eenheid: kg/m2) of door het gewicht als percentage van het voorspelde ideale lichaamsgewicht uit te drukken, kan nauwkeuriger informatie worden verkregen.

Follow-up van het lichaamsgewicht:

In eerste instantie wordt begonnen met longitudinale follow-up van het lichaamsgewicht om het gewichtsverloop te bepalen. Dit kan gedaan worden door de huisarts of de longarts bij patiënten in een stabiele fase van de ziekte, tijdens ziekenhuisopname door longarts, diëtist of gespecialiseerde verpleegkundige, of bij poliklinische controle.

Voorzie een adequate calorie intake om tegemoet te komen aan het verhoogd basaal energieverbruik
Voorzie kleine, frequente maaltijden met voedingsmiddelen van hoge densiteit zoals pindakaas en eieren
Adviseer gerechten met een korte bereidingstijden zoals klaargemaakte schotels, microgolfschotels, enz..
Voorzie een rustperiode voorafgaandelijk op de maaltijd
Voorschrift van een dagelijks te nemen multivitamine preparaat

Voedingsinterventie dient overwogen te worden bij patiënten met matig, ernstig en zeer ernstig COPD (Gold II-IV) en ondergewicht, ongewenst gewichtsverlies en/of een tekort aan vetvrije massa (spiermassa) ten gevolge van COPD.
De voedingsinterventie dient gericht te zijn op het herstellen van de energiebalans, het voorkomen en corrigeren van ondergewicht en op het verbeteren van de functionele toestand. Men dient voedingsinterventies te combineren met inspanningstraining om verbetering van functionele parameters te bewerkstelligen.
Een voedingsinterventie dient te worden vooraf gegaan door een adequate voedingsanamnese en een aanpak gericht op correctie van eventuele tekortkomingen, aspecten die behoren tot het taakgebied van een diëtist. Bij voedingsinterventie hoort ook aandacht en informatie over blijvende gedragsverandering tav voeding

De verhoging van de calorie intake wordt veelal bemoeilijkt door dyspnoe en versnelde vermoeidheid die dan de voedselbereiding en - comsumptie bemoeilijken
De overmatige sputumproductie geeft veranderingen aan de voedselsmaak
Copd geeft een afvlakken van het diafragma, wat resulteert in versnelde druk op de buikinhoud en het verzadigingsgevoel
het neveneffect van het intens medicatiegebruik heeft nausea en indigestie